Vird-i Settâr nedir? Seyyid Yahya Şirvânî’nin manevi mirası

BİLGE TABİRCİ / İSTANBUL, TÜRKİYE

Tasavvuf mekteplerinin seyr u sülûk yolculuğunda dervişlerin manevi azığı olarak kabul edilen Vird-i Settâr, asırlardır İslam dünyasının dört bir yanındaki taliplere rehberlik etmeye ve manevi bir koruma kalkanı oluşturmaya devam ediyor.

Pîr Seyyid Yahya-ı Şirvânî Hazretleri tarafından tertip edilen bu muazzam evrâd, sadece Halvetiyye tarikatının şubelerinde değil, farklı meşreplerde de teberrüken okunan en yaygın manevi metinler arasında yer alıyor. Ehl-i Sünnet akâidinin özeti mahiyetindeki Vird-i Settâr, kulun Cenâb-ı Hakk’ın esmâ ve sıfatları üzerinden kurduğu derin tefekkür bağını temsil ediyor.

Tasavvufta vird ve evrâdın mahiyeti

Tasavvuf büyüklerine göre vird ve evrâd, dervişin yolculuğunda ihtiyaç duyduğu manevi kuvveti kazandığı "azığı" hükmündedir. Bir seyyahın menziline ulaşmak için yeme ve içmeye ihtiyaç duyması gibi, seyr u sülûk eden bir talip de manevi işleri yapabilme gücünü düzenli teşbih ve zikirlerle kazanır. Ancak bu okumalar, kuru bir tekrardan ziyade, bir sükûnet ve ciddiyet içinde, içeriğindeki sırları idrak ederek ifa edilmelidir.

Seyyid Yahya Şirvânî ve Vird-i Settâr’ın kökeni

Halk arasında "Vird-i Yahya" olarak da bilinen metin, Halvetiyye tarîkinin altmışa yakın kolunda temel bir referans noktasıdır. Tarihi süreçte Hazret-i Pîr hakkında ortaya atılan asılsız iddialara karşı bu vird, baştan sona Ehl-i Sünnet akaidinin rükünlerini ihtiva ederek bir savunma ve beyan özelliği taşır. Evrâdın tertibi, kulun Allah Teâla’yı tenzih, takdis ve temcid etmesi noktasında âbidevi bir yapı sunar.

İlahi isimlerin sırrı ve manevi koruma

"Allahümme yâ Settâr u yâ Settâr" nidasıyla başlayan vird, ism-i a’zâm sırlarını bünyesinde barındırır. Metinde geçen iki "Settâr" isminden ilki Hakk’ın kendi zâtındaki tecellilerine, ikincisi ise kullarına bahşettiği manevi emanetlerin korunmasına işaret eder. Günlük yaşamda müminin karşılaşabileceği korku, ümit, günah ve musibet gibi her türlü hal karşısında nasıl bir tefekkür içerisinde olması gerektiği, virdin içeriğinde özetlenmiştir.

Esmâü’l-Hüsnâ ve şefaat halkası

Vird-i Settâr, sabah namazından sonra okunması tavsiye edilen Esmâü’l-Hüsnâ’yı da ihtiva ederek ilahi isimlerin tecellilerini müminin kalbine nakşeder. Metnin ilerleyen bölümlerinde Hz. Peygamber’in (s.a.s.) vasıfları zikredilir; ashab-ı kiram, dört halife ve Ehl-i Beyt muhabbetle yâd edilir. Bu bölüm, mümin için kıyamet gününe kadar sürecek olan bir medh ü sena ve şefaat halkasını temsil eder.

Nurun tahsili ve manevi hacetler

Virdin son kısımlarında derviş, zahiri ve batıni nurların kendisini kuşatması için Cenâb-ı Hakk’a iltica eder. Kalbin, ruhun, kulağın ve gözün nurlanması duasıyla, hakkı bâtıldan ayırma (tefrik) kabiliyeti istenir. Bu nurlar sayesinde mümin, kendisinden öncekileri ferasetle tanır ve kendisinden sonrakilere manevi bir himmetle yönelebilir. Rahmân ve Rahîm isimleriyle sırlanan vird, mümini yeni güne ilahi bir bereketle hazırlar.

Türkçe 

Bismillahirrahmanirrahiym*
Ya settaru ya settar*
ya azizü ya ğaffar*
ya celilü ya cebbaru ya mukallibel kulube vel ebsar*
Ve ya müdebbiral leyli ven nehar*
Hallısna min azabil kabri ven nar*
İlahi üstür’uyubena*
Vağfir zünubena*
Ve nevvir kuburana ve tahhir kulubena*
Veşrah sudurana* Ve keffir anna seyyiatina*
Ve teveffena meal ebrar* Vahşürna meal ahyar*
Sübhaneke ma arafnake hakka ma’rifetike ya ma’rufu sübhaneke ma abednake hakka ibadetike ya ma’bud*
Sübhaneke ma zekerna hakka zikrike ya mezkur*
Sübhaneke ma şekernake hakka şükrike ya meşkur*
Fadlen minallahi ve rahmeten şükran minellahi ve nı’meten lillahil hamdü vel minneh*
Elhamdü lillahi alat taati vet tevfiykı ve nestağfirullahe min külli zenbin eznebnahü amedin ve sehvin ve hatain ve nisyanin ve nuksanin ve taksıyr*
Allahümme lekel hamdü hamden yüvafi niamike ve yükafi mezideke nahmidüke bi cemiı mehamidike ma alimna minha ve ma lem na’lem ve ala külli halin ya mühavvilel hali havvil halena ila ahsenil hal*
A’dadtü li küllin hevlin la ilahe illellahü ve li külli nı’metin elhamdü lillah*
Ve li külli rahain eşküru lillahi ve li külli u’cubetin sübhanellah*
Ve li külli zenbin estağfirullah*
Ve li külli müsıybetin innellah*
Ve li külli daykın hasbiyellahü ve li külli kadain ve kaderin tevekkeltü alellah*
Ve li külli taatin ve ma’sıyetin la havle ve la kuvvete illa billah*
Ve li külli hemmin ve ğammin maşaellahü len yağlibellahe şey’ün ve hüve ğalibün ala külli şey’in hasbiyellahü ve kefa* Semiallahü li men dea*
La ğayete lehu fil ahırati vel ula la ilahe illellahü vahdehu la şeriyke leh*
Lehül mülkü ve lehül hamdü yuhyi ve yümiytü ve hüve hayyün la yemutü ebeden daimen sameden bakıyen bi yedihil hayr ve hüve ala külli şey’in kadir*
Ve ileyhil masıyr*
Allahümme la uhsıy senaen aleyke ente kema esneyte ala zatike*
Azze caruke ve celle senaüke ve la ilahe ğayruk*
Errahmanü alel arşisteva lehu ma fis semavati ve ma fil erdı ve ma beynehüma ve ma tahtes sera ve in techer bil kavli fe innehu ya’lemüs sirra ve ahfa*
Allahü la ilahe illa hüve lehül esmaül hüsna fed’uhü biha*
Sadekallahül azıym*
Hüvellahüllezi la ilahe illa hüver rahmanü celle celalühür rahiym*
El- Melikül kuddusü es-Selamü el-Mü’minü el-Müheyminü el-Aziyzü el-Cebbaru el-Mütekebbiru el-Hallaku el-Bari’ü el-Müsavviru el-Ğaffaru el-Kahharu el-Vehhabü el-Razzaku el-Fettahu el-Alimu el-Kabidu el-Basitu el-Hafidu er-Rafiu el-Müızzü el-Müzillü es-Semiy’u el-Basiyru el-Hakemü el-Adlü el-Latiyfü el-Habiyru el-Halimü el-Aziymü el-Ğafuru eş-Şekuru el-Aliyyü el-Kebiru el-Hafiyzu el-Mükiytü el-Hasibü el-Celilü el-Kerimü er-Rakıybü el-Müciybü el-Vasiu el-Hakimu el-Vedudü el-Mecidu el-Baısü eş-Şehidü el-Hakku el-Vekilü el-Kaviyyü el-Metinü el-Veliyyü el-Hamidü el-Muhsıy el-Mübdiü el-Müıydü el-Muhyi el-Mümitü el-Hayyü el-Kayyumü el-Vacidü el-Macidü el-Vahıdü el-Ehadü es-Samedü el-Kadiru el-Muktediru el-Mükaddimü el-Mü’ahhıru el-Evvelü el-Ahıru ez-Zahiru el-Batinu el-Vali el-Müteali el-Birrü et-Tevvabü el-Müntekıymü el-Afüvvü er-Raufü malikül mülki zül celali vel ikrami el-Müksitu el-Camiu el-Ğaniyyü el-Muğni el-Maniu ed-Darru en-Nafiu en-Nuru el-Hadi el-Bediu el-Bakıy el-Varisü er-Raşidu es-Sabur*
Ellezi tekaddeset anil eşbahi zatüh*
Ve tenezzehet an müşabehetil emsali sıfatühu ve şehidet bi rububiyyetihi ayatüh*
Ve dellet ala vahdaniyyetihi masnuatüh*
Vahidün la min kılleh*
Mevcudün la min ılletin bil cudi ma’ruf*
Ve bil ıhsani mevsuf*
Ma’rufün bi la ğayetin ve mevsufün bi la nihayeh*
Evvelü kadimün bi la ibtida*
Ve ahırun kerimün mükiymün bi la intiha*
Ve ğafera zünubel müznibine keramen ve hılmen ve lutfen ve fadla*
Ellezi lem yelid ve lem yuled ve lem yekün lehu küfüven ehad*
Leyse ke mislihi şey’ün ve hüves semi’ul besıyr*
Nı’mel Mevla ve nı’men nasıyr*
Ğufraneke Rabbena ve ileykel mesıyr*
Ve hasbünallahü vahdehü ve nı’mel vekil*
Ve la havle ve la kuvvete illa billahil aliyyil azıym*
Yef’alüllahü ma yeşaü bi kudratih*
Ve yahkümü ma yüridü bi ızzetih*
E la lehül halku vel emru tebarakellahü rabbül alemiyn*
Ve neşhedü en la ilahe illallahü vahdehu la şerike lehu ilahen adilen cebbara*
Ve meliken kadiran kahhara*
Liz zünubi ğaffara*
Ve lil uyubi settara*
Ve neşhedü enne seyyidena muhammeden abdühül Mustafa sallellahü aleyhi ve sellem*
Ve rasulühül mücteba ve eminühül mukteda şemsüd duha bedrud düca nurul vera sahıbü kabe kavseyni ev edna rasulüs sekaleyn*
Ve nebiyyül harameyni ve imamil kıbleteyni ve ceddüs sibtayni ve şefiy’u men fid darayni rasulen mekkiyyen medeniyyen haşimiyyen kuraşiyyen ebtahıyyen kerubiyyen ruhıyyen ruhaniyyen tekıyyen nekıyyen nebiyyen kevkeben dürriyyen şemsiyyen müdıy’en kameran nuran nuraniyyen beşiran neziran siracen müniran sallellahü teala aleyhi ve alihi ve evladihi ve ezvacihi ve ashabihi ve etbaıhi ve hulefaihir raşidinel mürşidinel mehdiyyine min ba’dihi hususan minhüm aleş şeyhış şefikı katiliz zındıyk*
Ve fil ğarir refıyk*
El mülakkabi bil atıykıl imamü alet tahkıyk*
Emirul mü’minine ebi bekrinis sıddıyk radiyellahü anh*
Sümmes selamü minel melikil vehhabi ila emiril evvab*
Zeynil ashab*
Mücaviril mescidi vel mıhrab*
Ennatıku bis savab*
Elmezkuru fil kitab*
Emirul mü’minine umerubnil hattab*
Radıyellahü anh*
Sümmes selamü minel melikil mennan*
İla emiril eman*
Habibir rahman*
Camiıl kur’an*
Sahıbil hayai vel iman*
Eşşehidi fi hali tilavetil kur’an*
Emiril mü’mininine usmanibni affan*
Sümmes selamü minel melikil veliyyi ila emiril vesıyy*
İbni ammin nebiyy*
Kaliı babil hayberiyyi zevci fatımetez Zehra*
Varisi ulumün nebiyy*
Emiril mü’minin*
Aliyyir radıyyis sehıyyil vefiyy*
Radiyellahü anh*
Sümmes selamü alel imameynil hümameyn*
Es seıydeyniş şehideynil mazlumeynil maktuleyn*
Eş şemseynil kameraynil bedraynil habibeynin nesibeyn*
Bil kadair radıyeyn*
Ve alel belais sabirayni emiral mü’minin*
Ebi muhammedil hasen ve ebi abdullahil huseyn* Radıyellahü anhüma*
Ve ala ammeynil kerimeyniş şecaaynil müazzameynil muhterameyn*
Hamzete vel abbas*
Ve ala cemiıl mühacirine vel ensar*
Vet tabiıynel ahyari vel ebrari rıdvanüllahi teala aleyhim ecmeıyn*
Ve sellim teslimen ve azzım ta’zıyma*
Ebeden daimen hamden kesiran kesiran ila yevmil haşri vel karar*
Allahümme zeyyin zavahirana bi hıdmetike ve bevatinena bi ma’rifetike*
Ve kulubüna bi mehabbetike*
ve ervahana bi müavenetike*
Ve esrarana bi müşahedetik*
Allahümmec’al fi kalbi nuran ve fi sem’i nura*
Ve fi besari nura*
Ve an yemini nura*
Ve an şimali nura*
Ve fevkıy nura*
Ve tahti nura*
Ve emami nuran ve halfi nura*
Vec’alni nuran bi rahmetike ya erhamer rahımiyn*
Allahümmestecib duaena(amin) veşfi merdana(amin) verham mevtana (amin)*
La ilahe illellahü la ilahe illlellahü la ilahe illallah muhammedün rasulüllillahi hakan ve sıdka Ve salli ala külli nebiyyin ve melekin estağfirullahe estağfirullahe estağfirullah*
Min cemiı ma kerihellahü kavlen ve fi’len ve amelen ve havatıran ve nazıran ve etubü ileyh*
Sübhanellahi(33 defa) Elhamdü lillahi(33 defa) Allahuekber(33 defa) Velhamdü lillahi hamden kesira*
Fe sübhanellahi ve bi hamdihi bükraten ve esıyla*
Ve tealellahü meliken cebbaran kahhara*
Ve ğaffaran settara*
Sültanen ma’buden kadimen kadira*
La havle ve la kuvvete illa billahil aliyyil azıym*
Va’fü anna ya kerimü vağfir lena zünubena ya rahmanü ya rahıymü amin*
Amin.

www.bilgetabirci.com